Overtredingen in deze categorie
De speekseltest en de strafbare stoffen
Bij een verkeerscontrole kan de politie een speekseltest afnemen wanneer er aanwijzingen zijn van recent druggebruik. Een positief resultaat wordt vervolgens bevestigd met een speekselanalyse of een bloedproef; dat laboratoriumresultaat geldt als bewijs voor de rechtbank.
Artikel 37bis van de Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968) somt limitatief op welke stoffen strafbaar zijn wanneer zij via speekselanalyse of bloedanalyse worden aangetoond:
- THC (delta-9-tetrahydrocannabinol): de werkzame stof in cannabis
- Amfetamine (speed)
- MDMA (ecstasy)
- Morfine of 6-acetylmorfine: wijst op het gebruik van heroïne of andere opiaten
- Cocaïne of benzoylecgonine: cocaïne en haar afbraakstof
Wat riskeert u bij een eerste overtreding?
Rijden onder invloed van verdovende middelen wordt niet afgehandeld met een onmiddellijke inning. Bestuurders met een woonplaats in België worden in de praktijk gedagvaard voor de politierechtbank.
Bij een eerste overtreding voorziet de wet een geldboete van 200 tot 2.000 euro. Dat zijn de wettelijke basisbedragen: na toepassing van de opdeciemen komt dit in de praktijk neer op 2.000 tot 20.000 euro, exclusief gerechtskosten en bijkomende bijdragen. De rechter kan daarnaast een verval van het recht tot sturen (rijverbod) van 8 dagen tot 5 jaar uitspreken.
Wie door druggebruik in een toestand verkeert die vergelijkbaar is met dronkenschap, valt bovendien onder artikel 35 van dezelfde wet. Daarop staat een rijverbod van minimaal 1 maand tot 5 jaar, of zelfs levenslang.
“Wordt gestraft hij die op een openbare plaats een voertuig of een rijdier bestuurt of een bestuurder begeleidt met het oog op de scholing, terwijl hij in staat van dronkenschap verkeert of in een soortgelijke staat met name ten gevolge van het gebruik van drugs of van geneesmiddelen.”
Weigering van de speekseltest of bloedproef
Wie weigert mee te werken aan de speekseltest of de speekselanalyse, of zonder wettige reden de bloedproef weigert, wordt gestraft alsof de test positief was: dezelfde geldboete van 200 tot 2.000 euro (artikel 37bis, §1, 5° Wegverkeerswet). Weigeren levert dus geen enkel voordeel op en weegt voor de rechter doorgaans in uw nadeel.
Een weigering telt bovendien, net als een positieve test, mee als ernstige overtreding voor de recidiveregeling. Een nieuw feit binnen drie jaar wordt daardoor aanzienlijk zwaarder bestraft.
Herhaling binnen drie jaar
Pleegt u binnen drie jaar na een veroordeling voor drugs in het verkeer, zware alcoholintoxicatie (art. 34 §2) of dronkenschap (art. 35) opnieuw een van deze feiten, dan is er sprake van wettelijke herhaling (artikel 36). De straffen stijgen fors: een gevangenisstraf van 1 maand tot 2 jaar en een geldboete van 400 tot 5.000 euro (basisbedragen, vóór opdeciemen). Bij een tweede herhaling kunnen die straffen worden verdubbeld.
Daarbovenop verplicht artikel 38, §6 de rechter om een rijverbod uit te spreken én het herstel van het recht tot sturen afhankelijk te maken van het slagen voor de vier herstelexamens.
- Eerste herhaling binnen 3 jaar: rijverbod van minstens 3 maanden + 4 herstelexamens
- Tweede herhaling: rijverbod van minstens 6 maanden + 4 herstelexamens
- Derde herhaling: rijverbod van minstens 9 maanden + 4 herstelexamens
Herstelexamens en jonge bestuurders
De vier herstelexamens zijn het theoretisch examen, het praktisch examen, een geneeskundig onderzoek en een psychologisch onderzoek. U mag pas opnieuw rijden zodra u voor alle opgelegde onderdelen bent geslaagd.
Voor jonge bestuurders die op het moment van de feiten minder dan 2 jaar houder zijn van het rijbewijs B geldt een bijzonder streng regime: de rechter moet het verval van het recht tot sturen uitspreken en het herstel afhankelijk maken van het slagen voor het theoretisch of praktisch examen (artikel 38, §5), ook bij een eerste overtreding.
Omdat drugs in het verkeer vrijwel altijd voor de politierechtbank komt, is bijstand van een advocaat gespecialiseerd in verkeersrecht sterk aan te raden. Die kan verzachtende omstandigheden aanvoeren of een gunstmaatregel zoals uitstel of opschorting van de straf bepleiten.